En Baba Blog

Babaların buluşma noktası

ABÖS

with 14 comments

Son zamanlarda farkettik ki bebeğimiz yüzüstü yatarken daha rahat uyuyor. Sırtüstü veya yan yatırdığımızda sürekli inliyor,sık sık uyanıyor ve huzursuz oluyor, yüzüstü yattığında ise neredeyse 3 saat deliksiz uyuyor. Bazı yerlerde de okuduğum kadarıyla yüzüstü yatan bebek daha sakin ve huzurlu oluyor.

ANCAK

Nereden duymuştum, nasıl olmuş da aklımın bir köşesinde kalmış hiç bilmiyorum ama “yaw sanki ani bebek ölümü diye bişey vardı ve buna bebeğin yüzüstü yatması sebep oluyodu diye hatırlıyorum” dedim ve ufak bir araştırmayla aşağıdaki yazıyı buldum. Bir daha da yüzüstü yatırmak mı tövbeler olsun, sırtüstü yatsın da huzursuz uyusun ne olacak,zamanla alışır.

ANİ BEBEK ÖLÜMÜ SENDROMU (ABÖS)

Ani bebek ölümü sendromu, hiçbir sağlık sorunu olmayan bir bebeğin nedeni açıklanamayan ölümü olarak tanımlanabilir. Bu bebeklerde otopsiyi de içeren tüm incelemelerde ölüm nedeni saptanamaz.

news_52955

Tüm vakaların % 95’i ilk 6 ayda (2-4. aylarda en sık) görülmektedir. Gelişmiş ülkelerde ABÖS, prematürite ve düşük doğum ağırlığına bağlı hastalıklar ve doğumsal anomalilerden sonra süt çocukluğunda rastlanan en sık ölüm nedeni olarak kaydedilmektedir. 1-12 ay arası ölümlerin %35-55’inden sorumludur. Türkiye’ deki sıklığı tam olarak bilinmemekle birlikte gelişmiş ülkelerde sıklık 1000 canlı doğumda 0.8 olarak verilmektedir.

Risk faktörleri

Anneye ait nedenler

Gebelikte sigara içme
Alkol veya madde bağımlılığı
Düşük sosyoekonomik düzey
Çok genç anne yaşı (20 yaş altı)
Gebelikler arasında geçen sürenin kısa olması
Doğum sayısının artması ve takipsiz gebelikler
Bebeğe ait nedenler

Yaş (2-4 ay arası)
Erkek cinsiyet (kızlara göre risk % 30-50 daha fazla)
Erken doğum (prematüre)
Düşük doğum ağırlığı
Yüzüstü uyku pozisyonu
Yakın zamanda geçirilmiş ateşli hastalık öyküsü
Doğum öncesi veya sonrasında sigaraya maruz kalma
Yatağının yumuşak olması ve yastık kullanma
Anne-baba ile aynı yatakta yatma
Bebeğin çok sıcak ortamda bulunması veya çok giydirilmesi
Anne sütü ile yetersiz beslenme
Yukarıda sayılan risk faktörlerinin sadece bir kısmının (erkek cinsiyet, bebeğin yaşı ve düşük sosyoekonomik düzey vb.) değiştirilemez olmasına rağmen, aslında büyük çoğunluğunun değiştirilebileceği ve bu şekilde ani bebek ölümlerinin büyük ölçüde engellenebileceği görülmektedir.

Ani bebek ölümlerini engellemek için alınabilecek önlemler

1. Bebekler uyurken sırt üstü yatırılmalıdır

Sağlıklı süt çocukları doğumdan itibaren sırtüstü yatırılmalıdır. Yan yatış pozisyonu tercih ediliyor ise, yüzüstü pozisyona dönüş olasılığını azaltmak için altta kalan kol öne getirilmelidir (daha iyisi, yan yatış pozisyonu tercih edilmemelidir).

Amerikan pediatri akademisi 1992 yılında açıkladığı sağlık politikasında; sağlıklı bebeklerin uyku sırasında sırtüstü yatırılmasını önermiş ve bu şekilde 4 yıl içinde Amerika’da “ani bebek ölümü sendromu” sıklığı % 40 azaltılmıştır.

2. Bebekler sert yatakta yatırılmalıdır

Bebekleri yumuşak yatak, yastık, yorgan veya hayvan postu gibi yüzeylere yatırmak doğru değildir. Yatak, karyolaya uyumlu olmalı, yatak-karyola arasında bir parmak ya da 2 cm’den daha fazla aralık olmamalıdır. Karyola parmaklıkları arasında 2 parmak ya da 5 cm genişliğinden fazla mesafe bulunmamalıdır. Ani bebek ölümü vakalarının % 30’undan bebeğin uygun olmayan yerlerde yatırılması sorumlu tutulmaktadır.

3. Bebeklerin anne-baba ile birlikte yatması engellenmelidir

Ebeveyn yatakları bebek için uygun malzemeden olmadığı gibi, sigara dumanı ile temas ve anne-babanın ağırlığı altında kalma gibi riskleri olması nedeni ile kesinlikle önerilmemektedir.

4. Bebeklerin yatağında kumaştan yapılmış oyuncaklar bulundurulmamalı ve uyurken yüzleri örtülmemelidir

Yatak çarşafları gergin ve temiz olmalı, battaniye kullanılacak ise yatağın altına sıkıca tespit edilmeli ve çocuğun ancak göğsüne kadar örtülmelidir. Uyku tulumu kullanılması düşünülebilir.

5. Annenin sigara içmesi engellenmelidir

Ani bebek ölümü sendromu ile ilgili yapılan tüm araştırmalar; hamilelikte ve doğum sonrasında sigara kullanımının riski arttırdığını açıkça ortaya koymaktadır. Annenin gebeliğinde sigara içmesinin ani bebek ölümü riskini 3.4 kat arttırdığı bilinmektedir. Hamilelikte sigara içilmesi ayrıca erken doğum ve düşük doğum ağırlıklı bebek riskini de arttırmaktadır.

6. Aşırı sıcak önlenmelidir

Çocuklar hastalık anında bile aşırı ısınmaya neden olmayacak şekilde giydirilmelidir. Özellikle yüzüstü yatan, çok giydirilen ve battaniye ile örtülen bebeklerde ani ölüm riski artabilmektedir. Bu nedenle bebekler uyurken hafifçe örtülmeli ve ideal oda ısısı sağlanmalıdır.

7. Erken doğan ve/veya düşük doğum ağırlığı olan bebeklerde monitör kullanılabilir

Bebek ne kadar erken doğduysa ve ne kadar küçükse ani bebek ölümü riski o kadar fazladır. Bu bebeklerde solunum durması ve kalp hızında yavaşlama olabileceğinden evde monitör ile izlenmesi uygun olabilir. Ancak ev mönitörlerinin ABÖS’ü önlediği kanıtlanmamıştır ve Amerikan Pediatri Akademisi ev monitörlerinin bu amaçla kullanımını önermemektedir.

8. Bebekler anne sütü ile beslenmelidir

Kesin kanıt olmamakla birlikte, bazı çalışmalarda anne sütü ile beslenen bebeklerde ani ölüm riskinin daha az olduğu gösterilmiştir. Anne sütü ile beslenenlerde enfeksiyon hastalıklarının daha az görülmesi ve anne-bebek arasındaki yakın ilişkinin ABÖS riskini azaltabileceği düşünülmektedir.

Uzm Dr. Gökçe BASLO- Alman Hastenesi Çocuk Saüğlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Written by gurkanyucel

07 Ekim 2009 20:35

Uncategorized kategorisinde yayınlandı

14 Yanıt

Subscribe to comments with RSS.

  1. […] biri varsa, bebeğiniz memede uyuyakaldığı zamanlar siz de onunla birlikte uyuyun. Evdekiler ABÖS‘a karşı bebeği yanınızdan alıp güvenli bir yere geçirirken siz uyumaya devam edin. 4 […]

  2. Arkadaslar bi kac bisi de ben yazim.

    Sila’yi biz de hic yuzustu yatirmadik. Ta ki kendisi donmeye baslayincaya kadar, kendisi donup de rahat pozisyonu buldugu zaman, zaten yapacak birsey yok. Artik, yuzustu, sirtustu, yan, popo havada, her turlu uyuyor.

    Biz kizimizin uyku duzeni konusunda sansli bir aileyiz cunku aksamlari yattigi zaman (4 aydan falan beri) sabaha kadar uyuyor. Benim rahat uyumasinda farkettigim birkac nokta: 1. Oda serin olmali, sicak olursa uyaniyor 2. Karin tok olacak 3. Dis cikarilmiyor olacak 4. Burun tikali olmayacak.

    Gurkan, baslarda rahatsiz gibi uyusalarda sonradan alisip zaten tosur tosur uyuyolar🙂

    Silaninbabasi

    19 Ekim 2009 at 15:40

    • inşallah abicim,contayi yakmadan su level’I bi tamamlayip bolum sonu canavarini oldurup bir sonraki level’a bi gecebilseydik…

      gurkanyucel

      19 Ekim 2009 at 18:21

  3. bu arada, galiba bu senin yazida yazmiyor, ama ABOS’nun yuzustu yatan bebeklerde daha sik gorunmesinin nedeninin su oldugunu okumustum (burada da bir suru sey yazip bunu yazmamis olmasi ilginc!): bebekler uyurken ara ara nefeslerini tutuyorlarmis; buyukler de yapiyor, ama bebeklerde daha sik goruluyormus -uyku apnesi diyorlar sanirim. Yuzustu yatis pozisyonu bebeklerin cok daha fazla rahat ettigi bir posiyon oldugu icin nefeslerini tuttuklarinda cok rahatsiz olmuyor ve tutmaya devam edebiliyorlarmis. Yani nefessiz kaldiklari icin uyanmaya gerek duymuyorlarmis. Ancak sirt ustu ve yan yatis o kadar rahat olmadigi icin nefeslerini de tuttuklari zaman uyanma ihtiyaci hissediyorlarmis. Galiba “what to expect the first year”da yaziyordu ama emin degilim…

    Basak

    09 Ekim 2009 at 13:28

  4. Yazamadan edemedim…
    biz de Cinar’i bu nedenle hic yuzustu yatirmadik… ama mesela kuzenimin Cinar’dan 13 ay buyuk kizi Balca hep yuzustu yatti. Kanada’daki arkadasimin kizi Ava da yuzustu uyuyan bir bebek… Sila’yi da gordum, sirt ustu yatirsalar da yuzustune donuyor yavrucak (benim gordugumde oyle uyuyakalmisti yani)… beni yuzustu yatirmislar… neyse efendim, aslinda soyleyecegim su, yukarida yazdiklarini biliyor olsam da ikinci cocugumu yuzustu yatircam! Bir suru nedeni var ama en onemli ucu: 1- cok cok daha iyi uyuyorlar (evet, ozellikle gazli bebekler), 2- kendi kendilerini uyumayi daha kolay ogreniyorlar, 3- hareketleri sirt ustu ve yan yatan bebeklere gore cok daha cabuk gelisiyor (eller uzerinde yukselme, donme, emekleme, yurume, vs)… gerci, Cinar ASLA ve ASLA yuzustu yatmak istemedi -fototerapi icin hastaneye gittigimizde (5 gunlukken) hemsire onu sirti da isin alsin diye yuzustu cevirmeye kalkmisti da popoyu havaya dikip dikip yan donmustu, hemsire sonunda pes etmisti!
    yani su ABOS(gavurcasi SIDS) milyon tane parametreye bagli bir sey, kontrol edersiniz nefesini olur biter🙂 insan rahat edemiyor bu kadar sey okuduktan sonra biliyorum, ama iste bir cocuk buyuturken yavas yavas neyin ne oldugunu anliyorsun🙂 kisacasi, tecrube en guzel bilgi oluyor bir sure sonra🙂 onun icin, belki kitaptan ya da internetten ziyade, cocugu okumakta yarar vardir. Damla’nin dedigi gibi, daha rahat ediyorsa(niz) en azindan gunduzleri deneyebilirsiniz…

    Basak

    09 Ekim 2009 at 13:22

    • “insan rahat edemiyor bu kadar sey okuduktan sonra”
      aynen kelimesi kelimesine bu durum oluyor, bu sendromu öğrendiğimizden beri huzurumuz kalmadı resmen,bu kadar fazla şey okumamak lazım sanırım

      gurkanyucel

      10 Ekim 2009 at 07:01

      • kesinlikle!
        ben 4 aydan sonra “ilk yil bebeklere soyle yapin boyle yapin” diyen kitaplarin hepsini attim bir kenara, Cinar’i okumaya calistim, valla daha rahat ettim! Simdi Cinar 1 yasinda ve ben bazen “neden bu kadar kasmisim ilk aylar, hem bana hem bebege yazik” diyorum…

        Basak

        10 Ekim 2009 at 13:07

  5. Burda her yerde o kadar sıkı tembihlediler ki beşiğine Tülin Su ve yatak çarsafından başka hiçbir şey koymadık (ne yastık, ne yorgan, ne kenarlık, ne herhangi birşey) ve hep sırtüstü yatırdık –kafası düz olur diyenlere hiç aldırış etmeden ki hiçbir şey olmadı. Ayrıca sırtüstü yatarken de kafasını hep bir tarafa çeviriyordu. Şimdi de dönebildiği için biz sırtüstü yatırsak da o hemen yüzüstüne dönüyor amma velakin bu 2 saatte bir kalkmasına hiç mi hiç engel olmuyor, o da ayrı bir mesele🙂

    Evren

    09 Ekim 2009 at 02:46

    • ya ben “iki saatte bir uyanan bebeklerin anneleri/babalari” seklinde bir sivil toplum kurulusu kurmak istiyorum… yaziktir, gunahtir bize :))

      Basak

      10 Ekim 2009 at 13:08

      • su besige hicbir sey koymayin olayini anliyorum, bogulma riski vs vs acisindan… biz de once aynisini yapiyorduk… ama sonra fark ettik ki Cinar gercekten usuyor (e ne de olsa Ankara) ve usudugu icin gazi oluyor ve de kundak mundak da kar etmiyor, ortuverdik ustunu (zaten ellerini kundak da olsa disari cikariyordu, ortuyu koltuk altina sikistiriyordum, bogazina kadar cekmiyordum tabii), ilk defa o gece muhtesem uyudu! sonra su delikli guvenlik yastiklarindan bi koyuvereyim bakiyim basinin altina, dedim; aaa, daha da iyi uyudu ya oglum! tabii Cinar yan yattigi icin de ihtiyac duymus olabilir yastiga, belki yuzustu ya da sirt ustu yatsa ihtiyac duymazdi, bilemiyorum… ama zaten ben hep onun neye ihtiyaci olabilir su anda diye dusunmeye calistim belli bir noktadan sonra…
        bana oyle geliyor ki, yurtdisinda bu isi siki siki tembihliyor olmalarinin nedeni, bebegi korumaya calismakla birlikte, bebege allah korusun bir sey olursa doktorun pacasini kurtarmak. en azindan adam “e ben size ortmeyin dedim” diyebilir. bilemiyorum… ama bence kuvvetli bir ihtimal🙂

        Basak

        10 Ekim 2009 at 13:17

      • Evet evet, burda o olay cok var. Yani doktora gidiyorsun hicbir sey tavsiye etmiyor, sunu kullanayim mi diyorsun, isterseniz kullanin diyor. 2 dakika dinliyor, soyle bir genel kontrol ediyor tamam, sonra hemsire geliyor gelisimi ile ilgili birsey doldurtuyor, o kadar. Dava acilmasi olayindan cok korkuyorlar, top hep bizde kaliyor yani.

        Besik olayi icin de donup bakinca fazla kasmisiz diye dusunmuyor degilim. Ama iste ilk bebek olunca… anliyorsunuz sanirim🙂 Bir de biz 3 aydan sonra birlikte yattik 9 aylik oluncaya kadar; son 15 gundur kendi besiginde yatiyor, yuzustu, bumper ve battaniyesiyle (gerci battaniye hic ustunde durmuyor ya neyse) –yastik yine yok, yani 1-2 denedim ama rahat edemedi, sanirim yuzustu yattigi icin.

        Su kulup isi iyi fikir; kuralim vallahi😉

        Evren

        11 Ekim 2009 at 01:47

  6. Gündüz gözetiminiz altındayken yüzüstü yatırabilirsiniz. Annesi onu uyutup, yanında biraz ayaklarını uzatıp bir şeyler içme fırsatı bulabilir böylece.

    Özellikle gazı varken yüzüstü uyumak iyi gelir, gazla ilgili bir şeyler yazmıştım: http://www.kitubi.com/2008/12/01/BebeklerdeGazSorunlar%c4%b1%c4%b0%c3%a7in%c3%87%c3%b6z%c3%bcmVe%c3%96nlemler.aspx

    Damla

    08 Ekim 2009 at 18:53

    • yüzüstü yatırmak gaz konusunda gerçekten işe yarıyor. annesi bazı pozisyonlar keşfetti (bunlara zort position number 1, number 2 şeklinde isimler verdi), yüzüstü yatırdıktan sonra bu pozisyonları sırasıyla uygulayınca çocuk bağırsaklarda ne var ne yok boşaltıyor (bu işleme “operation thunder-zort” diyoruz). yaklaşık 2 saat yüzüstü yatmış bebeği kucağa alıp sırtını sıvazlıyoruz (zort position number 1), sonra annesinin bacağına (annenin bacağı bebeğin karın bölgesine baskı yapacak şekilde) yüzüstü yatıyor, (zort position number 2), son olarak da dize yatırılan bebek roket rampası yükseltilerek gibi yavaşça dik pozisyona getiriliyor (zort position number 3), tüm bu işlemler sonunda ÇPRLFLFLFPPÇÇŞŞSSFF şeklinde bir ses eşliğinde kesif bir koku gelince OPERATION THUNDER-ZORT COMPLETED

      gurkanyucel

      10 Ekim 2009 at 06:58

      • :)))))
        biz bu operation thunder-zort icin Cinar’in gobegine aci elma yagi ile daireler cizerek masaj yapiyorduk… daha ucuncu-dorduncu dairede islem tamam oluyordu :)))

        Basak

        10 Ekim 2009 at 13:10


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Bir Kaplanın Günlüğü

Babaların buluşma noktası

%d blogcu bunu beğendi: